Kan je dat eten?
Ik ben (al heel lang) voorstander van ervaringsleren. Dat past mij goed. Ik ben immers zo woordblind als het maar kan, en kan zonder hulp van anderen geen leesbaar stuk schrijven. Ook lezen gaat bij mij langzamer dan bij de meeste andere mensen. Ik heb dus leren vertrouwen op andere manieren van leren en onthouden dan mensen met een afgerichtheid die past bij wat ons onderwijs als format voorschrijft.
Het ware leren
Als je niet uit de weg kunt met d’s en t’s, dan zal er vast wel wat met je mis zijn! Hoewel ik over een redelijk stel hersenen beschik, en mijn analytische vermogen en creativiteit ruim het gemiddelde te boven gaat, was bijvoorbeeld de universiteit niet weggelegd voor mij. Ik ben er inmiddels achter dat dat voor mij geen probleem is. Dat is het soms wel voor sommige anderen, juist omdat ik dus ook onvoldoende gedresseerd ben in wat anderen beschouwen als ‘het ware leren’.
Betekenis
Als er weer eens een diarree aan onbegrijpelijke woorden uit iemands mond of uit een rapport rolt, dan denken die anderen dat ze moeten weten wat of gissen naar wat dat woord of begrip betekent. Ze vragen niet door, maar doen alsof ze het begrijpen en gaan vervolgens het nieuwe woord papagaaien door het te gebruiken in hun antwoord. Terwijl ze toch echt geen idee hebben! Maar ja… hoog opgeleid, en dat geeft nu eenmaal zo zijn verwachtingen.
Doorvragen
In menig OR vind ik mijn gelijkgestemden. Echt niet gek of beperkt zijn die mensen. Wel zijn er soms onvoldoende begrippen geleerd om goed te kunnen doorgronden wat er gaande is. Maar ondertussen wel onrustig worden zonder dat ze er al taal voor hebben, want: er klopt iets niet!
Ik heb geleerd gewoon te vragen wat er bedoeld wordt. Geleerd van Willem, een COR-lid van een groot bedrijf, laag geschoold, goed betrokken en zeker niet gek. Als de bestuurder of HR-manager weer eens een ingewikkeld woord gebruikte, zei deze Willem steevast “Kan je dat eten?” Gevleugelde woorden en vervolgens vaak veel gestotter en vaagheid als antwoord. De bestuurder kon Willems opmerking echter erg waarderen en vroeg hem: “Waar ben je me kwijtgeraakt?” Samen vonden ze een taal waar ze mee uit de voeten konden. Met “kan je dat eten?” drukte Willem dus op een stopknop! En dat is een goede OR-stopknop gebleken.
Wijzer worden
Scholing heeft dus zin als je er wijzer van wordt. Meestal doordat het aansluit op het eigen bedrijf of probleem. Zo’n aanpak is veel nuttiger dan mooie theorie of schema’s, al kunnen die wel handig zijn om inzicht te krijgen. Dat is iets anders dan de waarheid of een verklaring van die waarheid vinden. Dit soort scholing is goed voor OR, bestuurder en onderneming.
Duidelijkheid schaadt niemand, behalve voor hen die iets te verbergen hebben. Bijvoorbeeld dat ze het zelf eigenlijk niet snappen!